Kim naprawdę był papież Franciszek? Co zostawił Kościołowi – i światu – po przeszło dekadzie pontyfikatu? Czy był rewolucjonistą, który zmienił oblicze papiestwa, a może jedynie zmienił ton, którym przemawiał Kościół? Czy jego wizja chrześcijaństwa była nowym, świeżym spojrzeniem na Ewangelię – czy raczej źródłem podziałów i kontrowersji?

W specjalnym wydaniu „TP Historia” patrzymy na pontyfikat Jorgego Maria Bergoglia z bliska – i z wielu perspektyw. To opowieść o długiej drodze: od surowego jezuickiego prowincjała w czasach argentyńskiej dyktatury, przez księdza z biednych dzielnic Buenos Aires, po papieża, który odmówił noszenia mucetu i zamieszkał w hotelu zamiast w pałacu. Przez ponad dekadę przypominał: Kościół ma być szpitalem polowym, nie twierdzą. Jego misją nie jest osądzanie, lecz miłość.

Nie chodziło mu o nowoczesność w modnym, powierzchownym sensie. Nie próbował uczynić Kościoła bardziej liberalnym ani dopasować go do oczekiwań świata. Chciał przywrócić mu wewnętrzną spójność, traktując Ewangelię jako drogowskaz, nie kodeks. Przekonywał, że to w zranieniach – nie w doskonałości – najłatwiej spotkać Boga. I że Kościół traci wiarygodność, gdy zamyka oczy na ludzkie cierpienie.

To papież, który podpisywał dokumenty wspólnie z imamem, witał migrantów jak braci, otwierał drzwi do dyskusji o kobietach w Kościele. I który – choć sam często przemawiał prorocko – nie ufał jednoznacznym odpowiedziom. Rzadko mówił „tak” albo „nie”, częściej próbował słuchać, rozumieć i łączyć.

Dlatego dla jednych był błogosławieństwem, a dla innych zgorszeniem. Inspirował lub irytował. Mobilizował sumienia – albo je niepokoił. Nie zostawiał obojętnymi.

W ponad trzydziestu tekstach analizujemy nie tylko język i gesty Franciszka, ale też jego teologiczne intuicje, społeczne diagnozy i instytucjonalne decyzje. Pokazujemy papieża jako duszpasterza, reformatora, kontestatora i człowieka. Rozmawiamy z tymi, którzy byli blisko – i z tymi, którzy patrzyli z oddali. 

To opowieść o pontyfikacie, który nie pasował do żadnej z dotychczasowych kategorii. Ani liberalny, ani konserwatywny. Ani spokojny, ani burzliwy. Bardziej proces niż system. Bardziej droga niż program. I który – niezależnie od oceny – zostanie w historii jako jeden z najważniejszych momentów współczesnego chrześcijaństwa.

1 CZŁOWIEK

8. Papież taki jak my

EDWARD AUGUSTYN

12. Kościół po tym papieżu już nie może wpatrywać się w siebie

KARD. GRZEGORZ RYŚ

13. Korzenie

EDWARD AUGUSTYN

16. Sól gruboziarnista

DOMA MATEJKO

18. Taniec Bergoglia

LEONARDO BOFF

21. Tango dialogo

ROZMOWA Z RABINEM ABRAHAMEM SKÓRKĄ

23. Teolog ludu

ROZMOWA Z RAFAELEM LUCIANIM

26. Wolność Słowa

MASSIMO FAGGIOLI

2 PAPIEŻ

30. Otworzył szpital polowy

ROZMOWA Z O. ANSELMEM GRÜNEM

35. Narobił rabanu

ROZMOWA Z MASSIMO FAGGIOLIM

36. Zmienił wizerunek, nie papiestwo

ROZMOWA Z LUIGIM ACCATTOLIM

39. Czy wiedział, co robi

ZUZANNA RADZIK

42. Niedokończona rewolucja

PIOTR SIKORA

44. Synod to dopiero początek

ROZMOWA Z KS. TOMÁŠEM HALÍKIEM

45. Metoda na konklawe

EDWARD AUGUSTYN

3 NAUCZYCIEL

50. Kiedy świat stracił środek

O. MACIEJ ZIĘBA

53. Czyńcie sobie ziemię kochaną

ROZMOWA Z O. STANISŁAWEM JAROMIM

56. Siedem lekcji

RAFAŁ WOŚ

59. Świat bez serca

TOMASZ STAWISZYŃSKI

4 KŁOPOT

62. 8 powodów dla których Franciszek się u nas nie przyjął

IGNACY DUDKIEWICZ

64. Dron od papieża

ANTONINA PALARCZYK

65. Zimnowojenny schemat Watykanu

WOJCIECH KONOŃCZUK

66. Opiekun migrantów

ROZMOWA Z KS. MATTIĄ FERRARIM

68. Jak zasypać przepaść?

PIOTR SIKORA

70. Prawo moralne to nie kłody rzucane ludziom pod nogi

ROZMOWA Z KARD. CHRISTOPHEM SCHÖNBORNEM

75. Papieski przewodnik po drogach miłości

PIOTR SIKORA

78. Przełomowe zamieszanie

ARTUR SPORNIAK

80. W dialogu z islamem

PIOTR SIKORA