Tygodnik Powszechny Nr 49/2025 (e-wydanie)

TEMAT TYGODNIKA

Jędrzej Grodniewicz, Anna Urbanek – „Zamaskowani”
W myśl paradygmatu neuroróżnorodności autyzm nie jest zaburzeniem, ale odmiennym sposobem doświadczania świata. Osoby w spektrum często próbują ukryć tę odmienność, za co płacą wysoką cenę.

Jędrzej Grodniewicz – „Neuroróżnorodność, neurotypowość i spektrum autyzmu: krótkie wyjaśnienie”
Czym jest neuroróżnorodność? Kim są osoby neuroatypowe? Czy autyzm jest zaburzeniem? Jak zwracać się do osób autystycznych?

KRAJ

Cveta Dimitrova – „Nasze domy”
Dlaczego tyle Polek i Polaków poszło na „Dom dobry”? Zaczęliśmy w końcu przepracowywać zbiorowe traumy? A może film Smarzowskiego działa tak silnie, bo dotyka czegoś, co wciąż niewypowiedziane?

Jacek Stawiski, Paweł Machcewicz – „Nacjonalizm na wznoszącej fali”
Prof. Paweł Machcewicz, historyk: Ten sam język, co w latach 60., odnajduję we współczesnej narracji o „pedagogice hańby” czy „pedagogice wstydu”, uprawianej rzekomo przez część polskich elit i historyków.

Anna Korytowska – „Niewidzialni”
Z założenia to przestrzeń rekreacyjna. Jednak dla wielu ludzi ogródki działkowe to ostatnia deska ratunku przed zimą i bezdomnością. Oraz utratą godności.

Michał Sowiński – „Nagrody BONUS 2025 rozdane”
Nagrody BONUS 2025 – prestiżowe wyróżnienia „Tygodnika Powszechnego” – trafiły do osób, które w polskiej przestrzeni publicznej łączą, zamiast dzielić.

ŚWIAT

Marcin Żyła, Jan Natkański – „Opowieści egipskie”
Jan Natkański, arabista: Prezydent Egiptu Abd al-Fattah as-Sisi świadomie nawiązuje do tradycji faraonów. Wierzy, że duże projekty utrzymają jego kraj w równowadze. Chodzi nie tylko o otwarte niedawno Wielkie Muzeum Egipskie.

Piotr Oleksy – „Za plecami Orbána”
W cieniu wojny i zabiegów o pokój toczy się inna, równoległa gra o Ukrainę, a także Mołdawię. Jaki jest stan tej gry? Autor pytał o to w unijnej stolicy.

Tomasz Otocki – „Lojalni przez łzy”
Polska mniejszość | Polacy żyjący nad Dźwiną nie budzą takiej uwagi Warszawy jak ich rodacy na Litwie. Sprzeciwu nie wywołuje nawet ograniczanie ich stanu posiadania przez państwo łotewskie w ostatnich latach.

WIARA

Michał Okoński – „Cichosza”
„I kogo to obchodzi?”: ze wszystkich pytań, jakie wywołała wiadomość o zmianie na stanowisku metropolity krakowskiego, to wydaje się najciekawsze. Pozwala zobaczyć inny kraj.

Piotr Sikora – „Czekanie na Szept Boga”
Znajdź każdego dnia trochę czasu. Skoro Ziemia zwalnia, zapracowana, choć nosi całą ludzkość i wszystkie źdźbła świata, dlaczego Ty nie możesz?

Ks. Dominik Dubiel SJ – „Gregorianka w smartfonie”
Śpiewy gregoriańskie z przestrzeni sakralnej trafiają do sal koncertowych i serwisów streamingowych. Skąd ich rosnąca popularność?

Edward Augustyn – „Twarzą w twarz”
Celem KKiK jest uczynienie Kościoła przestrzenią otwartą dla wszystkich. Jak pracowano nad tym zadaniem podczas spotkania w Łodzi?

HISTORIA

Stanisław Calik – „Najsłynniejszy lwowski batiar”
Grał wesołka, choć marzył o rolach tragicznych. 120 lat temu urodził się Kazimierz Wajda, legendarny Szczepcio z międzywojennej „Wesołej Lwowskiej Fali”.

NAUKA

Wojciech Brzeziński, Juan Luis Arsuaga – „Jesteśmy gatunkiem pielgrzymów”
Juan Luis Arsuaga, antropolog: Nie mamy się czego wstydzić przed końmi czy gepardami. Nasze ciała też są doskonale zaprojektowane. Tylko czasem zapominamy, do czego.

KULTURA

Ewelina Burda, Błażej Król – „Lubię widzieć buźki”
Błażej Król, muzyk: Działam raczej spokojnie, obserwuję i czekam na sygnały, które daje mi ciało, głowa. Daję sobie z wieloma rzeczami czas. Chcę się otwierać, ale trochę się tego cykam. Więc cykam się i otwieram.

Michał Walkiewicz – „Technologia i nostalgia”
Miasteczko Hawkins, jak i Druga Strona – mroczny ląd zamieszkały przez wytwory wyobraźni – to przestrzenie, w których wszyscy możemy się spotkać.

Dariusz Kosiński – „Naród na scenie”
Rosja nie kieruje się sentymentami, a logika jej historii nie ma litości dla słabych. Gdy przerażony Stanisław August widzi, że wkrótce straci tron, i pyta, co robić, Rosjanin odpowiada: tańcz, świetnie tańczysz.

Anita Piotrowska – „Co nas rozgrzewa”
Ta historia pozwala na całego zanurzyć się w drapieżnej rzeczywistości. I przedrzeć się stopniowo na jej jaśniejszą stronę.

FELIETONY

Olga Drenda – „Kruszenie”
Eliza Kącka – „Cicho”
Tomasz Stawiszyński – „Anonse i wiry”

SMAKI

Paweł Bravo – „Gałązki oliwne płoną”

ZMYSŁY

Beata Chomątowska, Maja Mozga-Górecka – „Przystań przyjemności”
Ćwiczenie uważności, sport i jedzenie wystawiliśmy na widok publiczny. Prywatność staje się dziś formą kontestacji. Gdzie jej szukać? – o tym mówi Maja Mozga-Górecka, autorka książki „Figlarnie”.