Tygodnik Powszechny Nr 46/2025

Spis treści wydania

Temat Tygodnika

Bogdan Góralczyk – „Smok nad światem”
Gdy Ameryka Trumpa i ruchu MAGA zajęta jest sobą, miejsce globalnego hegemona zajmują Chiny. Prezydent Xi ma nie tylko atuty w postaci metali ziem rzadkich. Ma też wizję.

Kraj

Stefan Sękowski – „Europejczyku, pracuj w Polsce”
Najłatwiej integrują się z nami ludzie pochodzący z Unii Europejskiej. Wciąż jednak niewielu z nich chce u nas pracować. Co zrobić, aby to zmienić?

Marek Rabij – „Kac po umiarkowaniu”
Ostatnie lata przyniosły wysyp badań naukowych o fatalnym wpływie alkoholu na ludzki organizm. Polski dyskurs o piciu toczy się tymczasem w rytm argumentów pamiętających zabory.

Martyna Pietrzak-Sikorska – „Jak nie my, to kto?”
Wieloletnia praca bez wytchnienia. Dyspozycyjność 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu. Chroniczne zmęczenie i wypalenie, do tego ciągły lęk o przyszłość. To codzienność rodziców dorosłych osób z niepełnosprawnościami.

Świat

Juliusz Pielichowski – „Serbski długi marsz”
Po dwunastu miesiącach protestów Serbowie zadają sobie pytanie: co dalej? Czy ruch obywatelski jest w stanie odsunąć skompromitowany obóz rządzący?

Juliusz Pielichowski, Miłosz Waligórski – „Między rozpaczą a nadzieją”
W Serbii władza skupiona jest w rękach jednego człowieka, stojącego na czele grupy przestępczej, w którą wciągnięta jest połowa społeczeństwa.

Patrycja Bukalska – „Coś się kończy, coś się zaczyna”
Brytyjczycy są rozczarowani starymi elitami. Tak bardzo, że w kraju szykuje się rewolucja. Kolejnym premierem może zostać prawicowy populista Nigel Farage, który wywraca też scenę partyjną w Anglii, Szkocji i Walii.

Steve Crawshaw – „Lekcja dla Zachodu”
Europa musi nauczyć się słuchać, nie tylko mówić. Wspólny głos Polski i Niemiec może zakończyć epokę „Westplainingu” – patrzenia na Wschód z góry – i otworzyć nowy rozdział w europejskim myśleniu o bezpieczeństwie i odpowiedzialności.

Wiara

Ignacy Dudkiewicz – „Księża niedoszli”
Seminaria duchowne świecą pustkami. Czy to „kryzys powołań”, czy może instytucji, która nie radzi sobie z przemocą i klerykalizmem?

Nauka

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński – „Rafy na mieliźnie”
Koralowce przetrwały pięć wielkich ziemskich wymierań, ponieważ niektóre ich linie ewolucyjne mogły schronić się w głębinach oceanów. Tym razem będzie im trudniej.

Kultura

Dariusz Kosiński – „Nuda Zagłady”
Wszyscy jesteśmy sublokatorkami – świat i historia wciąż nam o tym przypominają. Męczące przedstawienie Mai Kleczewskiej jest także o tym.

Jakub Nowak – „Poziom mistrza”
Bard peryferii i małych ojczyzn, a jednocześnie wróg Republikanów. Milioner pragnący być głosem Pasa Rdzy. Do kin trafił film o dwóch kluczowych latach z jego życia: „Springsteen: Ocal mnie od nicości”.

Anna Pajęcka – „Ustka w rytmie latino”
Nad Bałtyk przyjeżdżają dziś twórcy z różnych stron świata. Tematy ich prac rozciągają się od portów po głębiny, od międzyludzkich relacji po infrastrukturę krytyczną.

Felietony

Olga Drenda – „Droga do Lubienia”

Zuzanna Radzik – „Cykoria czy wojna?”

Tomasz Stawiszyński – „Nauka, pseudonauka, polifonia”

Smaki

Paweł Bravo – „Człowiek jest tym, czego nie je”

Psyche

Karolina Krawczak, Marcin Tusiński – „Wstydź się świadomie”
Prof. Karolina Krawczak: Wstydzimy się rzeczy widocznych. Jeżeli osoby, na których opinii nam zależy, nie wiedzą, cośmy nabroili, raczej po nas to spłynie.

Dodatek – Pojednanie polsko-niemieckie

Robert Żurek – „Racja wiary i racja stanu”
Modne jest dziś podważanie dialogu między Polakami a Niemcami przed 1989 r. Mówi się, że jego polscy uczestnicy byli naiwni. Tymczasem dialog ten łączył chrześcijański radykalizm z wizją polityczną. A jego kluczowy moment miał miejsce 60 lat temu.

Bp Georg Bätzing – „W nowych czasach”
W 60. rocznicę wymiany listów między biskupami polskimi i niemieckimi stoimy przed nowym wyzwaniem: wojna wywołana przez Putina zbliża nas do siebie. Bo tylko wspólnie możemy się obronić.

Abp Henryk Muszyński, Monika Białkowska – „Czy tamta praca została zaprzepaszczona?”
Abp Henryk Muszyński, prymas Polski senior, uczestnik dialogu polsko-niemieckiego: Tam, gdzie jest doświadczenie życia Ewangelią, nie będzie miejsca na nacjonalizm czy niechęć do innych narodów.

Marek Zając – „Boży szaleńcy”
Polsko-niemieckie pojednanie nie było wydmuszką ani kiczem, jak twierdzi dziś prawica. Nie było też cudem, jak głosi bezrefleksyjnie powtarzany slogan. Dokonało się, bo właściwi ludzie spotkali właściwych ludzi. Kim byli i czym się kierowali?

Ks. Michał Mraczek, Wojciech Iwanowski – „Co nam zostało z Orędzia?”
Wobec obecnych napięć między Polską a Niemcami, Fundacja Obserwatorium Społeczne postanowiła sprawdzić, czy polscy i niemieccy katolicy w ogóle pamiętają, o co w pojednaniu chodziło.

Jacek Stawiski – „Od „linii” do granicy”
35 lat temu Polska i Niemcy podpisały traktat o granicy. Była to realizacja celu, o który zabiegali polscy uczestnicy oddolnego dialogu z Niemcami przed 1989 r. Traktat otwierał drogę Polski do NATO i UE. Przypomnijmy ten czas.